همشهری‌آنلاین – مجیدجباری: ارزشمندترین رویشگاه طبیعی جهان سال‌هاست در معرض خطرات گوناگون طبیعی و انسانی قرار دارد و این عوامل تاکنون بخش‌های وسیعی از جنگل‌های هیرکانی را از بین برده است. این بار اما گونه مهاجم جدید که زیستگاه آن مناطق گرمسیر جهان به‌ویژه آفریقا، ‌آمریکای جنوبی و جنوب شرق آسیاست، علاوه بر پوشش‌های گیاهی، به حیات‌وحش و اقتصاد محلی هم به‌طور مستقیم آسیب می‌زند. گیاه‌شناسان و کارشناسان محیط‌زیست هشدار می‌دهند که اگر جلوی گسترش آروجیا گرفته نشود، این گیاه به سرعت گسترش می‌یابد و به همه مناطق جنگل‌های ۴۰میلیون ساله هیرکانی آسیب جدی می‌زند. آروجیا با میوه‌های کوچک و خربزه‌مانند، توانایی خفه‌کردن درختان و گیاهان بومی را دارد که این موضوع به کاهش تنوع زیستی و تخریب زیستگاه‌های طبیعی منجر می‌شود.

آسیب‌های سرایت آروجیا به جنگل هیرکانی

حذف گیاهان بومی از زیستگاه: آروجیا با گیاهان بومی بر سر منابعی مانند نور، آب و مواد مغذی رقابت می‌کند. این رقابت موجب کاهش تنوع زیستی و تغییر ساختار اکوسیستم‌ها می‌شود. آروجیا می‌تواند به‌طور کامل گیاهان بومی را از زیستگاه‌هایشان حذف کند و جایگزین آنها شود.

۴۶ درصد گونه های گیاهی مهاجم دنیا در ایران وجود دارد

کاهش جمعیت و انقراض حیات‌وحش:حضور گسترده آروجیا در یک منطقه سبب تغییر در زیستگاه‌ حیوانات و کاهش منابع غذایی برای گونه‌های وابسته به گیاهان بومی می‌شود و این تغییرات می‌تواند جمعیت گونه‌های حیات‌وحش را کاهش دهد و حتی موجب انقراض آنها شود.

آسیب به کشاورزی:گیاه آروجیا یکی از چالش‌های جدی اکوسیستم‌ها و کشاورزی در مناطق مختلف جهان است. گسترش این گیاه سبب کاهش محصولات کشاورزی و تحمیل هزینه‌های سنگین به کشاورزان می‌شود. گسترش این گیاه در مراتع، کیفیت و کمیت علوفه دام‌ها را کاهش می‌دهد.

۳ مسیر ورود آروجیا به ایران

واردات عمدی: علف هرز آروجیا ابتدا به‌عنوان یک گونه زینتی یا پوششی وارد ایران و در باغ‌ها و فضای سبز شهری کشت شد.

سرایت طبیعی: دانه‌های آروجیا دارای کرک‌های سبک هستند و به‌راحتی توسط باد پراکنده می‌شوند. این ویژگی باعث شد گیاه از مناطق کشت‌شده به جنگل‌های هیرکانی گسترش یابد.

فعالیت انسانی: انتقال خاک آلوده به دانه‌های گیاه و جابه‌جایی نهال آلوده، نقش مهمی در گسترش آروجیا در جنگل‌های شمال داشت.

راه‌های مقابله با مهاجم آروجیا

حذف دستی، استفاده کنترل شده از علف‌کش‌های سیستمیک و کنترل بیولوژیک از طریق معرفی دشمنان طبیعی آروجیا؛ مانند حشرات گیاهخوار یا قارچ‌های بیماری‌زا از راهکارهایی است که گیاه‌شناسان برای مقابله با گونه مهاجم آروجیا توصیه می‌کنند.